برآورد ارزش تفرجی اکوسیستم مرتع با استفاده از روش ارزش‌گذاری مشروط *(مطالعه موردی: مراتع الموت شرقی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم مرتع، دانشکده منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 استاد گروه مهندسی احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

چکیده

ارزش‌گذاری اقتصادی را می‌توان راهکار مؤثری در بهبود سیاست‌های زیست محیطی جهت رسیدن به توسعه پایدار اکولوژیکی دانست. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی بوده و از حیث جمع‌آوری اطلاعات توصیفی– تحلیلی است. جامعه آماری در این تحقیق گردشگران و مسافرانی که در مراتع منطقه گردش کرده‌اند می‌باشد. داده‌های این مطالعه در سال 1398 جمع‌آوری شد. میزان تمایل به پرداخت با استفاده از روش ارزش‌گذاری مشروط و مدل لاجیت محاسبه شده است. نتایج نشان داد که متوسط تمایل به پرداخت افراد جهت گردش در مراتع الموت شرقی 5019/68 ریال و ارزش سالانه گردشگری این مراتع معادل 752955000 ریال برآورد شده است. همچنین جهت استفاده تفرجی افراد از جاذبه‌های طبیعی مراتع این منطقه متغیر درآمد اثر مثبت و متغیرهای مبلغ پیشنهادی، تعداد دفعات بازدید و بعد خانوار، اثر منفی بر تمایل پرداخت افراد داشته است. گردشگرانی که اعتقاد به مدیریت بومی مراتع داشته‌اند، نسبت به سایرین تمایل بیشتری برای پذیرش مبالغ پیشنهادی ابراز کرده‌اند. همچنین تمام بازدیدکنندگان اهمیت زیادی برای حفظ محیط زیست قائل بوده‌اند. درصد پیش‌بینی صحیح در مدل برآورد شده، 0/79 درصد می‌باشد. مدل برآورده شده توانسته است درصد بالایی از مقادیر متغیر وابسته را با توجه به متغیر‌های توضیحی پیش‌بینی نماید. این پژوهش مشخص کرد که موانع اکوتوریسم زیادی در مراتع الموت وجود دارد از جمله کمبود تبلیغات گسترده در زمان مناسب، عدم مشارکت مردم در ادارۀ امور گردشگری، نبودن اقامتگاه و هتل مناسب برای اسکان گردشگران، نبودن پارکینگ در اماکن گردشگری روستا، نبود مراکز درمانی و خدمات ارتباطی مناسب در روستا. در این خصوص پیشنهاداتی نیز ارائه شد از جمله: افزایش اعتبارات بخش توریسم و جذب سرمایه‌گذار بخش خصوصی، توسعه تأسیسات اقامتی و پذیرایی، افزایش سهم اعتبارات عمرانی، توسعه حمل و نقل و شبکه راه‌ها، گسترش تفریحات و ورزش‌های زمستانی و شناسایی روستاهای با قابلیت بالای توریستی– اگرواکوتوریستی.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Estimation of recreational value in rangeland ecosystem using Contingent valuation method (Case study: Alamut-e sharghi rangelands)

نویسندگان [English]

  • Mahboobeh Abasi 1
  • Mohammad Jafari 2
  • Hamed Rafiee 3
1 Ph.D. student in Range Management, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
2 Department of Reclamation of Arid and Mountainous Regions Engineering, Faculty of Natural Resources, College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Agricultural Economies, Faculty of Economics and Agricultural Development, University of Tehran, Karaj, Iran.
چکیده [English]

An economic valuation can be considered as an effective strategy to improve environmental policies to achieve ecologically sustainable development. This study is applied in terms of purpose and is descriptive-analytical in terms of data collection. The statistical population in this research is tourists and travelers who have traveled in the rangelands of the region. The data of this study were collected in 2019. The willingness to pay has been calculated with the use of Contingent Valuation Method and the Logit model. According to results, the average willingness is 5019.68 Rials to pay for tourism in Alamout-e Sharghi rangelands and it is estimated at 752955000 Rials the annual value of tourism in these rangelands. Also, the variable of income had a positive effect and the variables of the proposed cost, the number of visits and the number of family members had a negative effect on the willingness to pay for people's recreational use of natural attractions in these rangelands. Tourists who believe in the local management of rangelands have been more willing to accept the proposed costs than others. Besides, the environmental is of great value to all tourists. The percentage of correct prediction in the estimated model is 0.79%. The logit model has been able to predict a high percentage of dependent variable values according to explanatory variables. This study found that there are many barriers to the development ecotourismin Alamut rangelands including: lack of widespread publicity at the right time, lack of public participation in tourism, lack of suitable accommodation and hotels for tourists, lack of parking in village tourist places, lack of medical centers and proper communication services in the village. In this case, some suggestions were also made, including: Increasing the credits of the tourism sector and attracting private sector investors, Development of accommodation and catering facilities, Increasing the share of construction credits, Development of the transportation and road network, Expansion of winter recreation and sports and identification of villages with high tourist-agro-ecotourism potential.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ecotourism
  • contingent valuation method
  • LOGIT Model
  • Alamout-e Sharghi Rangelands
آذرنیوند، ح.، و زارع چاهوکی، م. (1389). اصلاح مراتع. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 354 ص.
بدری، س.ع.، و یاری حصار، ا. (1388). انتخاب مناطق نمونه گردشگری با استفاده از روش AHP نمونه موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد. تحقیقات جغرافیایی، (95)24، 84-55.
دائی‌کریم‌زاده، س.، قبادی، س.، و فرودستان، ن. (1392). عوامل موثر بر تقاضای گردشگری بین‌المللی ایران: رهیافت خود توضیح با وقفه‌های گسترده (ARDL). مطالعات مدیریت گردشگری، (23)8، 154-131.
جناب، م.، و نظری، ب. (1395). مقایسه پهنه‌بندی اقلیمی استان قزوین با استفاده از روش‌های مختلف اقلیمی و نرم افزاری GIS. سومین کنفرانس بین المللی توسعه پایدار، راهکارها و چالش‌ها با محوریت کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری، تبریز، اسفند 1395.
حسام، م.، اروجی، ح.، و چراغی، م. (1398). تقاضای بوم‌گردی استان گیلان با تأکید بر عوامل اجتماعی و اقتصادی. مطالعات اجتماعی گردشگری، (14)7، 382-363.
حسینی، ا.س.، عظیمی، م.س.، بارانی، ح.، و شریفیان بهرمان، ا. (1399). ظرفیت سنجی بومگردی به عنوان یکی از خدمات اکوسیستم های مرتعی. سومین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی و محیط زیست با تاکید بر برنامه توسعه ملل، تهران، اردیبهشت 1399.
رحمانی، ف.، و رهنما، ع. (1399). تأثیر شاخص‌های رقابت‌پذیری سفر و گردشگری بر تقاضای گردشگری خارجی در کشورهای خاورمیانه و شمال آفریقا (منا). مطالعات اجتماعی گردشگری، (16)8، 144-113.
رخشانی‌نسب، ح.ر.، و ضرابی، ا. (1388). چالش‌ها و فرصت‌های توسعه اکوتوریسم در ایران. فضای جغرافیایی، (28)9 ، 55-41.
زاهدی، ش. ا. (1385). مبانی توریسم و توسعه پایدار. انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، تهران. 208ص
سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین. (1392). مرکز اطلاع رسانی سازمان جهاد کشاورزی قزوین.
سجاسی قیداری، ح.، محمودی، ح.، و جمعه‌ای، ع. (1398). تمایل گردشگران به پرداخت هزینة خدمات در مقصدهای گردشگری روستایی. مطالعات اجتماعی گردشگری، (14)7، 430-405.
سیروسی، ح. (1390). بررسی قابلیت های طبیعت گردی مراتع ییلاقی با توجه به پایداری اکوسیستم (مطالعه موردی طالقان). پایان نامه کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، 159ص.
طاهرخانی، م. (1396). تحلیل قابلیت‌های جذب گردشگر در روستاهای هدف منطقه الموت.  اقتصاد فضا و توسعه روستایی (ویژه ‌نامه گردشگری روستایی). 6، 172-155.
عسگرزاده طرقبه، ک.، پوری، ز.، و کریمی، ح، (1398). مکان‌یابی پهنه‌های مناسب اکوتوریسم متمرکز طبقه 1 براساس توان اکولوژیکی در شهرستان بینالود، کنفرانس ملی اکوتوریسم، فرهنگ و توسعه گردشگری. مشهد، آذر 1398.
عظیمی، ن. (1384). اقتصاد اکوتوریسم و کاهش تأثیرات منفی زیست محیطی.  علوم محیطی، (9)3، 51-43 .
عنابستانی، ع.ا.، و رومیانی، ا. (1394). بررسی اثرات گردشگری خانه‌های دوم در توسعه جوامع محلی روستایی (مطالعه موردی: روستاهای کامشگان و چنگوره شهرستان اوج). مطالعات برنامه‌ریزی سکونت گاه‌های انسانی، (30)10، 28-13.
فرزین، م.ر،. عباس‌پور، ن.، اشرفی، ی.، و ضرغام، ح. (1399). اثرات توسعه گردشگری ورودی بر توزیع درآمد بین خانوارها و شرکت‌ها. مطالعات اجتماعی گردشگری، (16)8، 26-1.
فلاح تبار، ن. (1395). جایگاه اکوتوریسم در توسعه پایدار شهر قشم (با بهره‌گیری از مدل SWOT). جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، (1) 7، 42-29.
کیوان بهجو، ف.، زندی اصفهان، ا.، و محبوب، ب. (1395). مطالعه تأثیر فعالیت‌های تفرجی )اکوتوریسم). بر تغییرات خاک در اکوسیستم‌های مرتعی تالش. تحقیقات مرتع و بیابان ایران، (2)23، 356-344.
لیانی، ق.، محمودی، س.، و رفیعی، ح. (1393). بررسی اثر تمایلات اخلاق گرایانه افراد در میزان تمایل به پرداخت آنان به منظور بهره‌مندی از طبیعت (مطالعه موردی: پارک جنگلی شهید زارع ساری). پژوهشهای محیط زیست، (10)5، 194-183.
محبوب، ب.، کیوان بهجو، ف.، هاشمی مجد، ک.، و بهتری، ب. (1392). بررسی و مطالعه تأثیر فعالیتهای تفرجی (اکوتوریسم) بر برخی از پارامترهای خاک در اکوسیستم‌های مرتعی (مطالعه موردی: مراتع تالش). دومین کنگره ملی کشاورزی ارگانیک و مرسوم، اردبیل، مرداد 1392، 183-179.
موسوی، س .ع. (1390). مدیریت بهینه اراضی با تاکید بر ارزش اقتصادی کارکردهای زیست بومی و با استفاده از یک سامانه پشتیبان برنامه‌ریزی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز طالقان میانی)، رساله دکتری مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، 318ص.
موسوی، م. ح.، سادات اصل، ز.، و سادات اصل، ل. (1397). توزیع درآمد گردشگری روستایی بین بخش‌های کلیدی اقتصاد. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری. (41)13، 1 156-137.
موقری، م.، ارزانی، ح.، و طویلی. (1393). توسعه گردشگری در مراتع با تأکید بر نقش جوامع محلی و گردشگران (مطالعه موردی: ییلاق لاسم در شهرستان آمل، استان مازندران). مرتعداری، (2)1، 88-75.
هاشمی، ن، (1389). نقش اکوتوریسم در توسعۀ پایدار روستایی. روستا و توسعه، (3)13، 188-173.
یگانه، ح.، رفیعی، ح.، صالح، ا.، و بازگیر، الف. (1394). برآورد ارزش تفریحی مراتع حوزه آبخیز تهم زنجان با استفاده از روش ارزشگذاری مشروط. اقتصاد کشاورزی، (4)9، 175-151.
Andrades, L., and Dimanche, F. (2017). Destination competitiveness and tourism development in Russia: Issues and challenges. Tourism management, 62, 360-376.
Aseres, S.A. (2015). Potentialities of Community Participation in Community-based Ecotourism Development: Perspective of Sustainable Local Development a Case of Choke Mountain, Northern Ethiopia. Journal of Hotel and Business Management, 4 (1), 1-4.
Atelievic, J. (2007). Small Tourism Firms and Management Practices in New Zealand: The center stage Macro Region. Tourism Management, 28(1), 307-316.
Aykac, A. (2010). Tourism Employment: Towards an Integrated Policy Approach. Anatolia: An International. Tourism and Hospitality Research, 21 (1), 11-27.
Bali, A., Monavari, S.M., Riazi, B., Khorasani, N., and Kheirkhah Zarkesh, M. (2015). A spatial decision support system for ecotourism development in Caspian hyrcanian mixed forests ecoregion. Boletim de Ciências Geodésicas ,21 (2), 340–353.
Bith, B. (2011). Community-based Ecotourism and Empowerment of Indigenous People: The Case of Yeak Laom Community Development, Cambodia. Master of Science Thesis, Lincoln University, Christchurch, 134p.
Breidenhann, J., and Wickens, E. (2004). Tourism routes as a tool for the economic development of rural areas- vibrant hope or impossible dream?, Tourism Management, 25(1), 71- 79.
Buyinza, M., Bukenya, M., and Nabalegwa, M. (2007). Economic Valuation of Bujagali Falls Recreational Park, Uganda. The Journal of Park and Recreation Administration, 2(25), 12-28.
David, L., and Baros, Z., (2007). Impacts of tourism and sport activities on the surface of the Earth: An Anthropogenic Geomorphological Approach. Revista Electronica de Ciencias da Tera Geosciences, 4(1), 1-20.
Dwyer L., Edwards D., Mistilis N., Roman C., and Scott, N. (2009). Destination and enterprise management for a tourism future. Tourism Management, 30(1), 63–74.
Giaoutzi, M., and Nijkamp, P. (2006). Emerging trends in tourism development in an open world. 1-12. In:  Tourism and Regional Development. London, 322p.
Hanemann, W. M. (1994). Valuing the environment through contingent valuation. Journal of Economic Perspectives, 8(4), 19-43.
Hanemann, W.M. (1984). Welfare evaluations in contingent valuation experiments with discrete responses. Agricultural Economics, 66(3), 332-341.
Jozi, S.A., N. Zaredar, N., and Rezaeian, S. (2010). Evaluation of Ecological Capability using Spatial Multi Criteria Evaluation Method (SMCE) (Case study: Implementation of Indoor Recreation in Varjin Protected Area-Iran). International of Environmental Science and Development, 1(3), 273-277.
Judge, G.G., Griffithes, W.E., Hill, R.C., Lutkepohl, H., and Lee, T.C. (1991). The Theory and Practice of Econometrics (2nd edition). New York: Wiley, 1056p.
Lee, C., and Han, S. (2002). Estimating the use and preservation values of national parks tourism resources using a contingent valuation method. Tourism Management, 23(5), 531-540.
Lee, C.C., and Chang, C.P. (2008). Tourism development and economic growth: a closer look at panels. Tourism Management, 29(1), 180 – 192.
Liu, A., and Liu, H. (2008). Tourism Employment Issues in Malaysia. Journal of Human Resources in Hospitality and Tourism, 7(2), 163-179.
Maddala, G. S. (1991). Introduction to Econometrics (3nd Edition). New York: Macmillan, 472p.
Maleki, S., and Razavi, S.H. (2020). Pulses’ germination and fermentation: Two bioprocessing against hypertension by releasing ACE inhibitory peptides. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 61(17), 2876-2893.
Pickering, C, M., and Hill, M. (2007). Impacts of recreation and tourism on plant biodiversity and vegetation in protected areas in Australia. Journal of Environmental Management, 85(4), 791–800.
Poor, J.P., and Smith, J.M. (2004). Travel Cost Analysis of a Cultural Heritage Site: The Case of Historic St. Mary’s City of Maryland. Journal of Cultural Economics, 28, 217–229.
Prasad, N., and Kulshrestha, M. (2016). Employment generation in tourism industry: an input-output analysis. The Indian Journal of Labour Economics, 58, 563-575.
Ramsey, M., and Schaumleffel, N.A. (2006). Agritourism and Rural Economic Development. Indiana Business Review, 81(3), 6-9.
Sebele, Lesego S. (2010). Community based tourism ventures. Benefits and challenges; Khama Rhino Sanctuary Trust, Central District, Botswana. Tourism Management, 31 (1), 136–146.
Snyman, S.L. (2012). The role of tourism employment in poverty reduction and community perceptions of conservation and tourism in southern Africa. Journal of Sustainable Tourism, 20 (3), 395-416.
UNWTO. (2017). UNWTO Annual Report 2016. Madrid, 80p.
Venkatachalam, L. (2004). The Contingent Valuation Method: a Review. Environmental Impact Assessment Rview, 24(1), 89-124.
Western, D. (1993). Ecotourism: A Guide for planners and managers, North Bennington: Vermont, 175p.